🏠🛡️ مراقبت در خانه و ایمنی محیط

خانه باید امن باشد، نه محل حادثه

خیلی از زمین خوردن‌های سالمندان داخل خانه اتفاق می‌افتد؛
جایی که قرار است امن‌ترین مکان باشد.
یک لغزش ساده می‌تواند باعث شکستگی، بستری طولانی، از دست رفتن استقلال و حتی ترس دائمی از حرکت شود.
خبر خوب این است که بیشتر زمین خوردن‌ها قابل پیشگیری‌اند، اگر خانه را با نگاه سالمندی ببینیم 💚

چرا زمین خوردن در سالمندی خطرناک‌تر است؟

در سالمندی:

• استخوان‌ها شکننده‌ترند 🦴
  
  

• تعادل بدن ضعیف‌تر می‌شود
  
  

• واکنش‌ها کندتر است
  
  

• ترس بعد از زمین خوردن، حرکت را کمتر می‌کند
  
  

و این یعنی یک سقوط ساده می‌تواند شروع یک چرخه‌ی سخت باشد ⚠️

شایع‌ترین دلایل زمین خوردن در منزل

• سر خوردن روی فرش یا کف خیس
• نور کم، مخصوصاً شب‌ها 💡
• پله‌های بدون نرده
• دمپایی یا کفش نامناسب
• کابل‌ها و وسایل روی زمین
• عجله برای دستشویی رفتن 🚽
• سرگیجه ناشی از داروها 💊

چطور خانه را امن‌تر کنیم؟

کف و فرش‌ها
فرش‌ها را ثابت کنید و از قالیچه‌های لغزنده پرهیز کنید 🧶

نور مناسب
راهرو، سرویس بهداشتی و کنار تخت باید نور کافی داشته باشند 💡

حمام و دستشویی
استفاده از کف‌پوش ضدلغزش و دستگیره کمکی بسیار مهم است 🚿

پله‌ها
نرده محکم، نور کافی و عدم وجود وسایل روی پله‌ها ⚠️

اتاق خواب
چراغ خواب، مسیر خلوت تا دستشویی و تخت با ارتفاع مناسب 🛏️

کفش و دمپایی مناسب
کفش پشت‌بسته و ضدلغزش بهتر از دمپایی‌های لق است 👟

نقش بدن و عادت‌ها در پیشگیری

بلند شدن آرام
از خوابیده یا نشسته، آرام بلند شوید ⏳

استفاده از وسایل کمکی در صورت نیاز
عصا یا واکر نشانه ضعف نیست، نشانه هوشمندی است 🦯

بررسی داروها
سرگیجه یا خواب‌آلودگی را جدی بگیرید 💊⚠️

حرکت منظم و سبک
عضلات قوی‌تر یعنی تعادل بهتر 🚶‍♂️

نقش خانواده و مراقبان

بازدید دوره‌ای از خانه با نگاه ایمنی، اصلاح محیط و تشویق سالمند به استفاده از وسایل کمکی بسیار مهم است 👨‍👩‍👧‍👦

خطرناک‌ترین جای خانه اگر آماده نباشد

بیشترین زمین خوردن‌های سالمندان در حمام و سرویس بهداشتی اتفاق می‌افتد.
سطح خیس، فضای کوچک، عجله و نبود دستگیره می‌تواند یک لغزش ساده را به حادثه‌ای جدی تبدیل کند.
ایمن‌سازی این فضا یعنی جلوگیری از آسیب‌های بزرگ با تغییرات کوچک 💚

چرا حمام و سرویس بهداشتی خطرناک‌تر است؟

در این فضا:

• کف اغلب خیس و لغزنده است
  
  

• سالمند معمولاً تنهاست
  
  

• عجله وجود دارد
  
  

• نشستن و بلند شدن زیاد است
  
  

همه‌ی این‌ها خطر سقوط را بالا می‌برد ⚠️

اقدامات مهم برای ایمن‌سازی حمام

کف ضدلغزش
از کف‌پوش یا برچسب‌های ضدلغزش استفاده کنید 🚿

دستگیره کمکی محکم
کنار دوش، توالت و محل نشستن نصب شود 🤲

صندلی حمام
نشستن هنگام شستشو تعادل را حفظ می‌کند 🪑

دوش دستی
کنترل بهتر و ایمنی بیشتر 🚿➡️

تنظیم دمای آب
آب خیلی داغ می‌تواند باعث سرگیجه شود 🔥⚠️

ایمن‌سازی سرویس بهداشتی

ارتفاع مناسب توالت
توالت کوتاه خطرناک است 🚽

دستگیره کنار توالت
برای نشستن و بلند شدن ضروری است 🤲

کف خشک و تمیز
بعد از هر استفاده، کف خشک شود 💧🚫

نور کافی، مخصوصاً شب‌ها
چراغ شب‌خواب کمک بزرگی است 💡

نکات رفتاری مهم

• عجله نکنید
• دمپایی ضدلغزش بپوشید 👟
• اگر سرگیجه دارید، تنها وارد حمام نشوید ⚠️
• در صورت نیاز، کسی در خانه حضور داشته باشد

نقش خانواده و مراقبان

بررسی منظم وضعیت حمام، محکم بودن دستگیره‌ها و آموزش استفاده درست بسیار مهم است 👨‍👩‍👧‍👦

دید بهتر یعنی حرکت امن‌تر

خیلی از زمین خوردن‌ها نه به‌خاطر ضعف بدن، بلکه به‌خاطر ندیدن درست محیط اتفاق می‌افتد.
نور کم، وسایل روی زمین یا مسیرهای شلوغ، خانه را ناخواسته خطرناک می‌کند.
با نور مناسب و حذف موانع، می‌شود خانه را به فضای امن و آرام برای حرکت سالمند تبدیل کرد 💚

چرا نور مناسب این‌قدر مهم است؟

با افزایش سن:

• دید در نور کم ضعیف‌تر می‌شود
  
  

• تطبیق چشم با تاریکی کندتر است
  
  

• سایه‌ها می‌توانند باعث اشتباه در تشخیص ارتفاع شوند
  
  

نور خوب یعنی اعتمادبه‌نفس در حرکت 🌿

نقاطی که حتماً باید نور کافی داشته باشند

• راهروها و مسیرهای رفت‌وآمد
• کنار تخت خواب 💡
• مسیر تا سرویس بهداشتی در شب
• پله‌ها و ورودی خانه
• حمام و دستشویی

چراغ شب‌خواب ساده می‌تواند جلوی حادثه بزرگ را بگیرد 🌙

چطور نور را بهتر کنیم؟

نور یکنواخت و بدون خیرگی
نور خیلی تند یا سایه‌دار هم خطرناک است ⚠️

کلید برق در دسترس
نزدیک تخت و ورودی‌ها باشد 🔘

چراغ‌های سنسوردار
برای راهرو یا سرویس بهداشتی بسیار مفیدند 🚶‍♂️💡

استفاده از نور طبیعی در روز
پرده‌ها را کنار بزنید ☀️

موانع خطرساز رایج در خانه

• فرش‌های لغزنده یا جمع‌شده
• سیم‌ها و کابل‌های روی زمین 🔌
• وسایل اضافی در مسیر
• میزهای کوتاه و لبه‌دار
• دمپایی‌های لق یا بدون پشت 👟
• وسایل کوچک روی پله‌ها

چطور موانع را حذف کنیم؟

مسیرها را خلوت کنید
راه رفتن باید بدون مانع باشد 🚶‍♂️

فرش‌ها را ثابت کنید
یا از ترمز فرش استفاده کنید 🧶

سیم‌ها را جمع کنید
به دیوار بچسبانید یا جمع‌کننده بگذارید 🔌

وسایل پرکاربرد را در دسترس بگذارید
نیازی به خم شدن یا بالا رفتن نباشد 🪑

نقش خانواده و مراقبان

بررسی دوره‌ای خانه با نگاه ایمنی، همراهی سالمند در تغییرات و توضیح دلیل اصلاحات بسیار مهم است 👨‍👩‍👧‍👦

خانه باید با سالمند همراه باشد، نه مانع او

چیدمان خانه فقط مسئله زیبایی نیست؛
برای سالمندان، چیدمان درست یعنی امنیت، راحتی و حفظ استقلال.
خانه‌ای که مسیرهایش باز است، وسایلش در دسترس‌اند و حرکت در آن راحت است،
اعتمادبه‌نفس سالمند را بالا می‌برد و خطر زمین خوردن را کم می‌کند 💚

چرا چیدمان منزل مهم است؟

با افزایش سن:

• تعادل ضعیف‌تر می‌شود
  
  

• خم شدن و بلند شدن سخت‌تر است
  
  

• دید و تمرکز کمتر می‌شود
  
  

چیدمان مناسب یعنی تطبیق خانه با این تغییرات 🌿

اصول مهم در چیدمان خانه

مسیرهای رفت‌وآمد باز و واضح
بین اتاق‌ها، راهرو و سرویس بهداشتی نباید مانع باشد 🚶‍♂️

ارتفاع مناسب وسایل
وسایل پرکاربرد باید در ارتفاع کمر یا دسترس باشند 🪑

مبلمان ثابت و محکم
مبل یا میز لق خطرناک است ⚠️

حذف وسایل اضافی
شلوغی باعث حواس‌پرتی و زمین خوردن می‌شود 🧹

لبه‌های ایمن
لبه‌های تیز میزها باید پوشش داشته باشند 🔵

چیدمان اتاق خواب

• تخت با ارتفاع مناسب 🛏️
• چراغ خواب در دسترس 💡
• مسیر خلوت تا سرویس بهداشتی
• میز کنار تخت برای وسایل ضروری

چیدمان نشیمن

• فاصله مناسب بین مبل‌ها
• میزهای کوتاه در مسیر نباشند
• فرش‌ها ثابت و بدون لغزش 🧶

آشپزخانه ایمن

• وسایل پرمصرف در کابینت‌های پایین
• عدم استفاده از چهارپایه یا صندلی
• کف خشک و بدون مانع 🍽️

نقش خانواده و مراقبان

تغییر چیدمان بدون توضیح ممکن است سالمند را سردرگم کند.
همراهی، توضیح و مشارکت سالمند در تصمیم‌گیری بسیار مهم است 👨‍👩‍👧‍👦

کمک برای حرکت بهتر، نه محدودیت

خیلی از سالمندان در استفاده از عصا یا واکر تردید دارند و می‌گویند:
«یعنی دیگه نمی‌تونم خودم راه برم؟»
اما واقعیت این است که وسایل کمکی برای حفظ تعادل، پیشگیری از زمین خوردن و ادامه‌ی استقلال طراحی شده‌اند.
استفاده درست از آن‌ها یعنی هوشمندی و مراقبت از خود 💚

چرا وسایل کمکی مهم‌اند؟

در سالمندی:

• تعادل ضعیف‌تر می‌شود
  
  

• عضلات زودتر خسته می‌شوند
  
  

• واکنش به لغزش کندتر است
  
  

وسایل کمکی فشار را کم می‌کنند و اعتمادبه‌نفس در حرکت را بالا می‌برند 🌿

کِی به وسیله کمکی نیاز داریم؟

• سرگیجه یا عدم تعادل
• ترس از زمین خوردن
• ضعف پاها یا درد مفاصل
• افتادن‌های قبلی ⚠️
• خستگی زودهنگام هنگام راه رفتن

نیاز به وسیله کمکی «شکست» نیست؛ پیشگیری است.

انتخاب وسیله مناسب

عصا
برای عدم تعادل خفیف یا درد یک‌طرفه مناسب است 🦯

واکر
برای تعادل ضعیف‌تر یا پس از زمین خوردن‌ها ایمن‌تر است 🚶‍♂️

دستگیره‌ها و میله‌های کمکی
در حمام، سرویس بهداشتی و کنار تخت بسیار مؤثرند 🤲

انتخاب باید با نظر پزشک یا فیزیوتراپیست باشد 🩺

نکات مهم در استفاده درست

ارتفاع مناسب
وسیله باید متناسب با قد تنظیم شود؛ خیلی کوتاه یا بلند خطرناک است ⚠️

کفش مناسب
کفش پشت‌بسته و ضدلغزش همراه وسیله کمکی ضروری است 👟

یادگیری روش درست حرکت
مثلاً جلو گذاشتن واکر، بعد قدم برداشتن 🧠

استفاده مداوم در مسیرهای خطرناک
شب، بیرون از خانه یا سطوح لغزنده 🕰️

بررسی سلامت وسیله
لاستیک ته عصا یا پایه واکر سالم باشد 🔍

نقش خانواده و مراقبان

تشویق محترمانه، آموزش آرام و پرهیز از شوخی یا برچسب‌زدن بسیار مهم است 👨‍👩‍👧‍👦
استفاده از وسیله کمکی باید با عزت و انتخاب سالمند همراه باشد.

بیشترین لغزش‌ها از همین‌جا شروع می‌شود

خیلی از زمین خوردن‌های سالمندان نه به‌خاطر ضعف بدن،
بلکه به‌دلیل لغزش روی فرش، اشتباه در پله یا کف‌پوش نامناسب اتفاق می‌افتد.
پله‌ها، فرش‌ها و کف خانه اگر درست آماده نباشند، می‌توانند هر روز خطر ایجاد کنند.
ایمن‌سازی این بخش‌ها یعنی جلوگیری از حادثه‌های جدی با اصلاح‌های ساده 💚

چرا این بخش‌ها خطرناک‌ترند؟

در این فضاها:

• ارتفاع و اختلاف سطح وجود دارد
  
  

• سطح ممکن است لغزنده باشد
  
  

• دید کافی همیشه نیست
  
  

• عجله و بی‌دقتی بیشتر اتفاق می‌افتد
  
  

همه‌ی این‌ها خطر سقوط را بالا می‌برد ⚠️

🪜 ایمنی پله‌ها

نرده محکم در هر دو طرف
داشتن نرده قابل گرفتن بسیار مهم است 🤲

نور کافی و یکنواخت
پله‌ها باید کاملاً دیده شوند 💡

لبه‌های مشخص و ضدلغزش
برچسب یا نوار ضدلغزش کمک بزرگی است 🚫滑

عدم وجود وسایل روی پله
پله محل انبار نیست ⚠️

بالا و پایین رفتن آرام
عجله دشمن تعادل است ⏳

🧶 ایمنی فرش‌ها

ثابت کردن فرش‌ها
استفاده از ترمز فرش یا چسب دوطرفه 🧷

پرهیز از قالیچه‌های کوچک لغزنده
به‌خصوص در ورودی‌ها ⚠️

لبه‌های صاف و بدون جمع‌شدگی
لبه برگشته یعنی خطر 🚨

🧱 ایمنی کف‌پوش‌ها

سطح غیرلغزنده
کف‌پوش‌های براق و لغزنده مناسب سالمندان نیستند 🚫

خشک نگه داشتن کف
بعد از شستشو یا ریختن آب فوراً خشک شود 💧

پرهیز از واکس یا مواد لغزنده
برق زدن کف، امنیت را کم می‌کند ⚠️

کفش مناسب در خانه
دمپایی پشت‌بسته و ضدلغزش بهترین انتخاب است 👟

نقش خانواده و مراقبان

بررسی منظم پله‌ها، فرش‌ها و کف‌پوش‌ها و اصلاح سریع مشکلات کوچک، جلوی حادثه‌های بزرگ را می‌گیرد 👨‍👩‍👧‍👦

تنها بودن با رها بودن فرق دارد

تنهایی سالمند همیشه بد نیست؛
بعضی سالمندان از خلوت خود لذت می‌برند و استقلال برایشان ارزشمند است.
اما وقتی تنها بودن بدون برنامه و مراقبت باشد، می‌تواند خطرناک شود.
مراقبت درست یعنی حفظ استقلال سالمند همراه با ایجاد امنیت و آرامش 💚

چرا زمان تنهایی سالمند مهم است؟

در زمان تنهایی:

• اگر حادثه‌ای رخ دهد، کمک دیر می‌رسد
  
  

• اضطراب و ترس ممکن است بیشتر شود
  
  

• زمین خوردن یا سرگیجه خطرناک‌تر است
  
  

• مصرف اشتباه دارو ممکن است پیش بیاید
  
  

پس تنها گذاشتن سالمند نیاز به آماده‌سازی قبلی دارد ⚠️

چه خطرهایی در زمان تنهایی بیشترند؟

• زمین خوردن بدون امکان کمک فوری
• سرگیجه یا افت فشار 💊
• اضطراب یا حمله پانیک
• فراموشی دارو یا مصرف اشتباه
• قفل شدن در حمام یا دستشویی 🚿
• ترس شبانه یا سردرگمی

چطور تنهایی سالمند را ایمن‌تر کنیم؟

برنامه مشخص برای روز
دانستن اینکه چه کاری، چه زمانی انجام می‌شود، آرامش می‌دهد ⏰

دسترسی سریع به تلفن
موبایل یا تلفن ثابت باید همیشه در دسترس باشد 📞

شماره‌های ضروری در دید
خانواده، همسایه، اورژانس روی دیوار یا کنار تلفن 🧾

نور مناسب به‌خصوص شب‌ها
چراغ شب‌خواب مسیرها را امن می‌کند 💡

لباس و کفش مناسب در خانه
کفش پشت‌بسته و لباس راحت، نه لغزنده 👟

داروها آماده و مرتب
داروهای روزانه از قبل آماده شوند 💊

ایمن‌سازی کامل خانه
حمام، فرش‌ها، پله‌ها و مسیرها بررسی شده باشند 🏠⚠️

حمایت عاطفی در زمان تنهایی

تماس‌های منظم
حتی یک تماس کوتاه، حس امنیت می‌دهد 📱

قرار مشخص برای سر زدن
دانستن اینکه کسی خواهد آمد، اضطراب را کم می‌کند 🤝

تشویق به فعالیت سبک
تلویزیون، موسیقی، مطالعه یا بازی فکری 🧩🎶

نقش خانواده و مراقبان

تنهایی سالمند باید تصمیم آگاهانه باشد، نه اجبار یا بی‌توجهی.
بررسی منظم، تماس، آموزش و احترام به استقلال سالمند، پایه‌ی مراقبت درست است 👨‍👩‍👧‍👦

آشپزخانه باید محل آرامش باشد، نه حادثه

برای خیلی از سالمندان، آشپزی نشانه‌ی استقلال، هویت و مفید بودن است.
اما آشپزخانه یکی از پرخطرترین بخش‌های خانه هم هست؛
گرما، گاز، برق، چاقو، کف خیس و عجله می‌توانند در چند ثانیه حادثه ایجاد کنند.
مدیریت خطرات یعنی حفظ استقلال سالمند با کم کردن ریسک‌ها 💚

چرا آشپزخانه در سالمندی خطرناک‌تر است؟

در سالمندی:

• واکنش‌ها کندتر می‌شوند
  
  

• تعادل ممکن است کمتر باشد
  
  

• دید و تمرکز کاهش پیدا می‌کند
  
  

• فراموشی یا حواس‌پرتی بیشتر می‌شود
  
  

و این‌ها در کنار شعله و وسایل داغ خطرناک‌اند ⚠️

خطرات شایع در آشپزخانه سالمندان

• سوختگی با گاز یا آب جوش 🔥
• فراموش کردن خاموش کردن گاز
• لیز خوردن روی کف خیس یا چرب
• افتادن هنگام برداشتن وسایل از ارتفاع
• بریدگی با چاقو 🔪
• برق‌گرفتگی با وسایل معیوب
• دود و گازگرفتگی

چطور آشپزخانه را ایمن‌تر کنیم؟

چیدمان درست وسایل
وسایل پرکاربرد در کابینت‌های پایین و در دسترس باشند 🧂🍽️

پرهیز از چهارپایه و صندلی
بالا رفتن برای برداشتن وسایل بسیار خطرناک است ⚠️

کف خشک و غیرلغزنده
هرگونه آب یا روغن فوراً پاک شود 🧽

دسته قابلمه‌ها به داخل
تا به‌طور اتفاقی گیر نکنند 🍲➡️

استفاده از اجاق ایمن
در صورت امکان اجاق با قطع‌کن خودکار یا تایمر ⏲️

تهویه مناسب
هود یا پنجره باز برای جلوگیری از دود و گاز 🌬️

خاموش‌کننده گاز و کپسول آتش‌نشانی کوچک
در دسترس و آموزش‌داده‌شده 🧯

نکات رفتاری مهم برای سالمند

• با عجله آشپزی نکنید
• لباس گشاد یا آستین بلند کنار شعله نپوشید
• اگر خسته یا سرگیجه دارید، آشپزی نکنید ⚠️
• در صورت فراموشی یا حواس‌پرتی، از غذاهای ساده‌تر استفاده کنید
• تلفن نزدیک باشد 📞

نقش خانواده و مراقبان

بررسی منظم ایمنی اجاق، شیلنگ گاز، وسایل برقی و آموزش آرام و محترمانه بسیار مهم است 👨‍👩‍👧‍👦
حذف کامل آشپزی راه‌حل نیست؛ ایمن‌سازی راه‌حل است.

خواب آرام وقتی امن باشد، واقعاً ترمیم‌کننده است

بخش زیادی از افتادن‌ها و سردرگمی‌های سالمندان شب‌ها یا هنگام بیدار شدن از خواب اتفاق می‌افتد.
تخت نامناسب، نور کم یا عجله برای بلند شدن می‌تواند یک شب آرام را به حادثه تبدیل کند.
ایمن‌سازی محل خواب یعنی حفظ آرامش شب و شروع امن روز 💚

چرا ایمنی تخت و خواب مهم است؟

در شب:

• دید کمتر است
  
  

• بدن نیمه‌خواب و واکنش‌ها کندترند
  
  

• سرگیجه یا افت فشار بیشتر رخ می‌دهد
  
  

• مسیر دستشویی خطرناک‌تر است
  
  

پس توجه به ایمنی خواب، حیاتی است ⚠️

ویژگی‌های تخت مناسب برای سالمندان

ارتفاع مناسب تخت
پاها باید به‌راحتی به زمین برسند 🦶

تشک نه خیلی نرم، نه خیلی سفت
تعادل در نشستن و بلند شدن را حفظ می‌کند 🛏️

ثبات تخت
تخت لق یا صدا‌دار خطرناک است ⚠️

دسترسی به وسایل ضروری
عینک، تلفن، آب و چراغ خواب کنار تخت باشند 📱💡

ایمن‌سازی اطراف تخت

چراغ خواب یا نور شبانه
برای دیدن مسیر بدون بیدار شدن کامل 💡

مسیر خلوت تا دستشویی
هیچ مانعی نباشد 🚶‍♂️

فرش ثابت یا کف غیرلغزنده
لغزش کنار تخت بسیار شایع است 🧶⚠️

دستگیره کمکی در صورت نیاز
کمک برای نشستن و بلند شدن 🤲

عادت‌های ایمن قبل و بعد از خواب

• قبل از خواب آب زیاد نخورید (کاهش عجله شبانه)
• آرام از تخت بلند شوید ⏳
• چند لحظه بنشینید قبل از ایستادن
• کفش یا دمپایی پشت‌بسته بپوشید 👟
• اگر سرگیجه دارید، کمک بخواهید ⚠️

نقش خانواده و مراقبان

بررسی منظم تخت، نور، مسیر رفت‌وآمد و عادت‌های شبانه سالمند بسیار مهم است 👨‍👩‍👧‍👦
گاهی تغییر کوچک در اتاق خواب، جلوی حادثه بزرگ را می‌گیرد.

خطرهایی که آرام و بی‌صدا نزدیک می‌شوند

سوختگی و برق‌گرفتگی از آن حادثه‌هایی هستند که در چند ثانیه اتفاق می‌افتند،
اما عوارضشان می‌تواند طولانی، دردناک و حتی جبران‌ناپذیر باشد.
در سالمندی، به دلیل کاهش سرعت واکنش، ضعف بینایی یا حواس‌پرتی، این خطرها جدی‌تر می‌شوند.
خبر خوب این است که بیشترشان قابل پیشگیری‌اند 💚

چرا سالمندان بیشتر در معرض این خطرها هستند؟

در سالمندی:

• حس گرما و درد ممکن است دیرتر احساس شود
  
  

• واکنش بدن کندتر است
  
  

• تعادل و تمرکز کاهش می‌یابد
  
  

• فراموشی یا خستگی زودتر رخ می‌دهد
  
  

همین عوامل، سوختگی و برق‌گرفتگی را محتمل‌تر می‌کند ⚠️

🔥 پیشگیری از سوختگی

خطرهای شایع سوختگی در خانه

• شعله گاز و اجاق
• آب داغ حمام یا ظرف‌شویی 🚿
• بخاری، شوفاژ یا وسایل گرمایشی
• چای، غذا یا روغن داغ 🍵
• سیگار یا کبریت

راه‌های پیشگیری از سوختگی

تنظیم دمای آب
آب خیلی داغ می‌تواند باعث سوختگی و سرگیجه شود 🔥🚫

لباس مناسب هنگام آشپزی
آستین گشاد کنار شعله خطرناک است 👕⚠️

استفاده از دستگیره و دستکش
برای قابلمه و ظروف داغ 🧤

خاموش کردن وسایل گرمایشی قبل از خواب
یا استفاده از وسایل ایمن 🌡️

قرار دادن وسایل داغ دور از لبه‌ها
تا واژگون نشوند 🍲➡️

⚡ پیشگیری از برق‌گرفتگی

خطرهای شایع برق‌گرفتگی

• سیم‌های فرسوده یا لخت 🔌
• وسایل برقی معیوب
• استفاده از برق در محیط خیس 🚿⚡
• چندراهی‌های شلوغ و اضافه‌بار
• کشیدن سیم به‌جای دوشاخه

راه‌های پیشگیری از برق‌گرفتگی

بررسی منظم سیم‌ها و دوشاخه‌ها
سیم آسیب‌دیده باید تعویض شود 🔍

عدم استفاده از وسایل برقی با دست خیس
یا روی کف خیس 🚫💧

استفاده از محافظ برق
برای وسایل مهم 🔋

خاموش کردن و از برق کشیدن وسایل بلااستفاده
به‌خصوص شب‌ها 🌙

قرار دادن وسایل برقی دور از حمام و دستشویی
ایمنی همیشه اولویت است ⚠️

نقش خانواده و مراقبان

بازرسی دوره‌ای وسایل برقی و گرمایشی، آموزش آرام و ایجاد عادت‌های ایمن بسیار مهم است 👨‍👩‍👧‍👦
پیشگیری یعنی دیدن خطر قبل از حادثه.

پیشگیری از سوختگی و برق‌گرفتگی یعنی محافظت از جان، استقلال و آرامش سالمند.
با چند تغییر ساده، می‌شود خانه را جای امن‌تری برای زندگی کرد 🌿

وقتی آماده‌ایم، ترس کمتر و واکنش درست‌تر است

شرایط اضطراری خبر نمی‌کند؛
زمین خوردن، افت فشار، تنگی نفس، آتش‌سوزی یا قطع برق ممکن است هر لحظه اتفاق بیفتد.
برای سالمندان، آمادگی قبلی می‌تواند تفاوت بین کنترل موقعیت و بحران باشد.
آمادگی اضطراری یعنی پیش‌بینی، نه ترس 💚

چرا آمادگی برای سالمندان مهم‌تر است؟

در شرایط اضطراری:

• واکنش‌ها کندتر می‌شود
  
  

• استرس تصمیم‌گیری را سخت‌تر می‌کند
  
  

• تنهایی خطرناک‌تر است
  
  

• کمک دیرتر می‌رسد
  
  

پس آماده بودن یعنی امنیت بیشتر و آرامش ذهنی 🌿

مواردی که هر سالمند باید از قبل آماده داشته باشد

شماره‌های اضطراری در دسترس
اورژانس، خانواده، همسایه نزدیک 📞

لیست داروها و بیماری‌ها
همیشه آماده و به‌روز 📄💊

کارت شناسایی و اطلاعات پزشکی
به‌ویژه در مواقع بیهوشی 🪪

چراغ قوه و باتری
برای قطع برق 🔦

جعبه کمک‌های اولیه
بانداژ، گاز استریل، داروی ضروری ⛑️

تلفن شارژشده یا پاوربانک
ارتباط حیاتی است 📱

آمادگی برای موقعیت‌های خاص

زمین خوردن
بلند نشوید تا مطمئن شوید آسیب جدی نیست ⚠️

تنگی نفس یا درد قفسه سینه
تماس فوری با اورژانس ❤️🌬️

آتش‌سوزی یا نشت گاز
ترک سریع محل و تماس با امداد 🔥🚒

قطع برق یا آب
آرامش، چراغ قوه و برنامه جایگزین 🌙

آموزش ساده اما حیاتی

• دانستن اینکه کِی تماس اضطراری بگیریم
• تمرین استفاده از تلفن در شرایط استرس
• آشنایی با مسیر خروج اضطراری
• اطلاع دادن وضعیت به خانواده

تمرین ساده، در لحظه‌ی بحران نجات‌بخش است 🧠

نقش خانواده و مراقبان

بررسی دوره‌ای آمادگی‌ها، آموزش بدون ترساندن و تمرین مشترک بسیار مهم است 👨‍👩‍👧‍👦
اضطرار تمرین می‌خواهد، نه فقط دانستن.

آمادگی اضطراری یعنی احساس کنترل در شرایط غیرقابل پیش‌بینی.
با چند قدم ساده، می‌شود جان را بهتر محافظت کرد 🌿

شب آرام، فقط با آمادگی ممکن است

شب برای خیلی از سالمندان زمان استراحت است،
اما از نظر ایمنی، پرخطرترین زمان شبانه‌روز محسوب می‌شود.
نور کم، خواب‌آلودگی، سرگیجه، عجله برای رفتن به دستشویی و تنها بودن،
باعث می‌شود بیشتر زمین خوردن‌ها و حوادث دقیقاً شب اتفاق بیفتد.
مراقبت شبانه یعنی کم‌کردن خطر، نه سلب استقلال 💚

چرا شب‌ها خطرناک‌ترند؟

در شب:

• دید کاهش پیدا می‌کند 🌙
  
  

• بدن نیمه‌خواب و واکنش‌ها کندتر است
  
  

• افت فشار خون شایع‌تر است
  
  

• ذهن گیج‌تر تصمیم می‌گیرد
  
  

• کمک گرفتن سخت‌تر است
  
  

همین عوامل ساده، خطر را بالا می‌برند ⚠️

خطرات شایع شبانه برای سالمندان

• زمین خوردن هنگام بلند شدن از تخت
• لغزش در مسیر دستشویی 🚽
• سرگیجه یا سیاهی رفتن چشم
• سردرگمی یا ترس شبانه
• افت فشار خون
• فراموشی استفاده از عصا یا واکر
• تاریکی ناگهانی در صورت قطع برق

چطور خطرات شب را کمتر کنیم؟

نور شبانه مناسب
چراغ خواب کنار تخت، راهرو و سرویس بهداشتی ضروری است 💡

مسیر امن و خلوت
هیچ وسیله‌ای در مسیر شبانه نباشد 🚶‍♂️

بلند شدن آرام از تخت
اول بنشینید، چند نفس بکشید، بعد بایستید ⏳

دسترسی به وسایل ضروری
عینک، تلفن، آب، عصا کنار تخت باشند 🛏️📱

کفش یا دمپایی مناسب
پشت‌بسته و ضدلغزش، نه دمپایی لق 👟

کاهش عجله شبانه
نوشیدن مایعات زیاد قبل خواب را محدود کنید 🚰

مراقبت‌های شبانه برای سالمندان تنها

• تلفن همیشه شارژ و در دسترس باشد
• شماره‌های ضروری کنار تخت نصب شود 📞
• در صورت امکان، تماس شبانه کوتاه با خانواده
• استفاده از زنگ هشدار یا وسیله کمکی در صورت نیاز ⛑️

نقش خانواده و مراقبان

بررسی شبانه محیط، آموزش آرام بلند شدن، و پرهیز از سرزنش در صورت ترس یا سردرگمی بسیار مهم است 👨‍👩‍👧‍👦
شب باید زمان آرامش باشد، نه نگرانی.

مراقبت شبانه یعنی خواب امن، بیدار شدن مطمئن و شروع آرام روز.
با چند تغییر ساده، می‌شود شب را به دوست سالمند تبدیل کرد 🌿

مراقبت واقعی، دیدن خطر قبل از حادثه است

خانه برای سالمند فقط یک فضا نیست؛
جایی است که در آن راه می‌رود، می‌خوابد، آشپزی می‌کند و زندگی می‌گذراند.
بیشتر حوادث سالمندان به‌خاطر تغییرات کوچک و نادیده‌گرفته‌شده در خانه اتفاق می‌افتد.
نقش خانواده این است که این تغییرات را به‌موقع ببیند، قبل از اینکه به حادثه تبدیل شوند 💚

چرا پایش ایمنی خانه وظیفه خانواده است؟

سالمند به‌مرور:

• به خطرات محیط عادت می‌کند
  
  

• تغییرات بینایی یا تعادل را کمتر حس می‌کند
  
  

• از گفتن ترس یا مشکل خجالت می‌کشد
  
  

• نمی‌خواهد «دردسر» ایجاد کند
  
  

خانواده چشم دوم سالمند است 🌿

پایش ایمنی یعنی چه؟

یعنی:

• فقط یک‌بار خانه را ایمن نکنیم
  
  

• به‌طور دوره‌ای دوباره بررسی کنیم
  
  

• با تغییر وضعیت سالمند، محیط را هم تطبیق دهیم
  
  

ایمنی، ثابت نیست؛ پویاست ⚠️

خانواده دقیقاً چه چیزهایی را باید پایش کند؟

مسیرهای رفت‌وآمد
راهروها، اتاق خواب، مسیر دستشویی باید همیشه خلوت و روشن باشند 🚶‍♂️💡

حمام و سرویس بهداشتی
کف لغزنده، دستگیره‌ها، نور و صندلی حمام بررسی شوند 🚿

پله‌ها و فرش‌ها
ثبات فرش‌ها، نرده پله و نور کافی 🪜🧶

آشپزخانه
چیدمان وسایل، ایمنی گاز و برق، کف خشک 🍳🔥

اتاق خواب و تخت
ارتفاع تخت، چراغ خواب، دسترسی به وسایل ضروری 🛏️

وسایل برقی و گرمایشی
سیم‌ها، دوشاخه‌ها، بخاری و اجاق ⚡🔥

وسایل کمکی
عصا، واکر، دستگیره‌ها سالم و در دسترس باشند 🦯

هر چند وقت یک‌بار باید پایش انجام شود؟

• به‌صورت دوره‌ای (مثلاً ماهانه)
• بعد از زمین خوردن یا سرگیجه
• بعد از تغییر داروها 💊
• بعد از بیماری یا بستری
• با تغییر فصل (زمستان، تاریکی، بخاری‌ها) ❄️

چطور پایش را درست انجام دهیم؟

با مشارکت سالمند
تغییرات را توضیح دهید، تحمیل نکنید 🤝

بدون سرزنش
هدف امنیت است، نه کنترل ⚠️

ثبت مشکلات کوچک
مشکل کوچک امروز، حادثه بزرگ فرداست 📝

اصلاح فوری موارد خطرناک
تعویق یعنی ریسک ⛔

نقش عاطفی خانواده در ایمنی

اگر سالمند حس کند هر تغییر یعنی «ناتوانی»، همکاری نمی‌کند.
اما اگر بداند هدف آرامش و استقلال بیشتر است، همراه می‌شود 💚

پایش ایمنی خانه یعنی مراقبت خاموش اما نجات‌بخش.
خانواده‌ای که محیط را می‌بیند، جان سالمند را بهتر محافظت می‌کند 🌿